Reken nou net! 2: ADSA Advertensie-Diens vir die Christelike gemeenskap

Lig 'n unieke natuurwonder

Kuns

Lig

Lig kom oorspronklik van talle voorwerpe af, hoofsaaklik vanaf die son. Dit kan ook op kunsmatige maniere verwek word, oa deur elektrisiteit. Lig is 'n stralende energie (elektromagnetiese straling van golwe) wat die visuele sensors prikkel en deur die oog waargeneem en deur die brein vertolk word. Die strale wat sigbaar vir die mens is, wissel tussen 3900 en 7700 angstrom en dit beweeg teen die spreekwoordelike ligspoed van ongeveer 299,792.5 kilometers per sekonde in 'n vakuum. Natuurlik verander die spoed as dit deur voorwerpe gaan. Lig bestaan uit klein lig-energiedeeltjies, genoem fotons.

Daar is ook ander elektromagnetiese strale wat nie sigbaar is vir die menslike oog nie, soos infra-rooi, ultra-violet en mikrogolf-, gamma- en x-strale. Lang golwe is bv. radiogolwe en kortes is x-strale.

Ligstrale volg 'n reguit pad, totdat dit deur 'n blink oppervlakte weerkaats word. Dit word dan weerkaatsing genoem. Deur sommige stowwe binne te dring kan ligstrale ook gebreek word en in die proses word die spoed dan ook verander. Dit word refraksie genoem, maar staan ook bekend as ligbreking of straalbreking.

Groter weergawe

Voorwerpe absorbeer sekere kleure en weerkaats ander. Kleur bestaan uit verskillende golflengtes van kleur, met swart as die ene wat alle kleure absorbeer en niks uitstraal nie. By groen plante word alle kleure behalwe groen geabsorbeer en dus is groen alle kleure behalwe groen. Dieselfde geld vir ander kleure. As 'n voorwerp bv rooi lyk is die voorwerp eintlik alle kleure behalwe rooi. Die naam vir 'n kleur word dus gegee nav die kleur wat weerkaats word.

Sonlig bestaan uit verskillende golwe en om daardie rede kan kleure soos rooi, groen, ens, gesien word as 'n prisma gebruik word om straalbreking te veroorsaak. Daglig bevat al die kleure en daarom kan mens al die kleure in reënboë waarneem as die son op vogtigheid en druppels weerkaats. Die reënboog se kleure is in die volgende volgorde: rooi, oranje, geel, groen, blou, pers of dan indigo en violet. Dit is die enigste strale wat op natuurlike wyse sigbaar is vir die mens en 'n totale kombinasie van die kleure word witlig genoem. Dit is Newton wat ongeveer 1670 agtergekom het dat sonlig 'n kombinasie van al bg kleure is. Die hemel is bv blou, omdat sonlig op die molekules in die lug val en die lig strooi. Omdat blou meer verstrooi as ander kleure, lyk die lug dan blou.

Groter weergawe

Optika is die studie van lig en 'n spektroskoop is een van die belangrike instrumente wat gebruik word om lig te op te breek, sodat die eienskappe van lig beter bestudeer kan word.

Groter weergawe

By plante kan die groot invloed van lig goed waargeneem word. Lig het 'n invloed op die chlorofil in plante. Die chlorofil word in staat gestel om koolstofdioksied uit die lug te neem as voeding en dan suurstof beskikbaar te stel. Hierdie proses is natuurlik lewensbelangrik vir alle lewende wesens, omdat ons suurstof inasem en daarvan leef.

As dit donker is, stel plante egter ook koolsuurgas vry en absorbeer suurstof net soos ons. Sonlig en die groei van bome, plante en groot woude is dus baie belangrik vir die mens se welsyn.

Die invloed van lig op die mens se gees kan ook waargeneem word in die behandeling van bv depressie. Dit word ook beweer dat die mens seisoenwisselinge goed kan waarneem deur lig se veranderinge in die verskillende seisoene en dat persone wat nie baie daglig sien nie, sekere kwale kan ontwikkel en ook 'n tekort aan Vitamien D kan hê. In die dele ver van die ewenaar, soos Kanada en Noord-Europa, waar daglig ure min is en die winter soms langer kan luier, neem mense Vitamien D-aanvullings.

Ander noemenswaaardige onderwerpe om aan te raak by die tema van lig is weerkaatsings, lense en lasers.

Weerkaatsings vind plaas as 'n voorwerp die ligstrale wat dit ontvang terugbons. Wateroppervlaktes, vensters en spieëls kan almal weerkaatsings in 'n meerdere of 'n mindere mate gee.

Groter weergawe

Lense wat in voorwerpe soos kameras, teleskope, brille, verkykers, kontaklense en vergrootglase gekry word, dien almal om beelde te verskerp, vergroot of aan te pas.

Lasers maak intense en hoogs gekonsentreerde ligbronne, wat lig in 'n baie smal parallelle bundel uitstraal. Laserstrale word reeds in die mediese-, telekommunikasie- en vermaakbedrywe aangewend.

Lig wat eienskappe van beide golwe en partikels vertoon, is 'n wonder-natuurelement wat nog baie slimkoppe aan die dink hou. Ons sien hoe dit benut kan word, hoe dit soms lyk en optree, maar oor wat lig presies is, sal daar nog jare der jare oor beredeneer, bestudeer en nagevors moet word.

En God het gesê: Laat daar lig wees! En daar was lig.
Toe sien God dat die lig goed was...
Génesis 1:3-4

Kuns

Soos Margaret Wolfe Hungerford tereg in haar boek Molly Bawn aandui, "Beauty is in the eye of the beholder". Dit is vir kuns beslis so. Kuns is een van daardie elemente wat sterk gewortel is in mens se kultuur en opvoeding, die bevolking waaruit jy kom, die geloofsoortuiging wat jy het en ook die geleenthede wat daar mag wees, beide in sosiale en finansiële opsigte.

Kuns bestaan al vir eeue der eeue en mens lees sommer vroeg in die Bybel, daar in Génesis, die volgende: "Die naam van sy broer was Jubal. Hy was die vader van almal wat op siters en fluite speel."(Gen 4:21)

Kuns is meestal iets wat bedryf word as stokperdjie of tydverdryf, maar daar is nogtans sommiges wat so bevoorreg is om hul kunstalente voltyds as 'n beroep te kan aanwend.

Daar is 'n ontelbare horde kunssoorte en daar is ook nog ander wat ontwikkel word. Die doel van hierdie artikel is nie om die talle kunsrigtings, periodes of style te bespreek nie, maar eerder om 'n paar bekende kunsvorms te belig.

Groter weergawe

Musiek:

By musiek is lirieke, bladmusiek, musiekinstumente, sang en dans ingesluit. In die verlede was daar pragtige musieksoorte, soos bv barok en klassieke musiek. Musiekmeesters soos Handel, Mozart en Beethoven het die dirigeerstokkie geswaai. Koormusiek, operas, musiekblyspele en operettes, kamermusiek en vioolmusiek is alles deel van die kuns van musiek wat vele genot verskaf.

Beeldhouwerk:

Dit sluit in die tipiese werk wat aangewend word by die skep van beelde met watter medium ook al, bv. klei, steen of hout. Pottebakkery en keramiekwerk sluit ook hierby aan.

In hierdie groep kan die ongewone ook genoem word, soos yskerfwerk, wat mense in lande soos Kanada in die wintertye doen en ook die skep van groot sandkastele of sandfigure.

Groter weergawe

Skilderkuns:

Daar is die algemene skilderkuns, met bekende skilders soos Da Vinci, Rembrandt en Monet en met bekende skilderperiodes, soos bv. Impressionisme, Art Deco, Gotiese Styl, Barok en nog talle ander.

Hierby kan ook ingesluit word verfwerk op ander items, soos lapverfwerk, waaronder bv. syverfwerk melding verwerf. Tole of Volkskuns is ook van toepassing. Verfdrukwerk en sjabloneerwerk, of dan verfwerk met "stencils", is ook deel van dié groep.


Naaldwerk: By hierdie kunssoort is daar die ontwerp en maak van klere, hetsy as mode-item of as werksdrag. Die skep van baie soorte produkte vir die huis soos linne, kombuisversierings, tooikussings, matte, gordyne en nog baie ander. Onder hierdie afdeling kan ook die kunsnaaldwerk en borduurwerk geplaas word. Dit sluit in die skep van items met siersteke, soos bv appliek en kerspitwerk, asook borduurweef van bv. tapisserieë. Kralewerk, laslappiewerk en talle ander soorte pragtige kunsnaaldwerk is hierby ingesluit.

Argitektuur: Argitektoniese werke en tuinuitleg word dalk nie altyd as kunswerke beskou nie, maar daar is tog baie geboue, monumente en allerlei suile of loopgange, wat alles so ontwerp kan word dat dit tesame met die tuine 'n pragtige geheel vorm. Ou kastele is voorbeelde van argitektoniese- en tuinuitlegkuns. Literatuur: Die sluit die werke in van bekende skrywers soos N P Van Wyk	Groter weergawe

Louw, Eugene Marais, Langenhoven, Shakespeare, Arthur Conan Doyle, Alexander Dumas en duisende ander. Digkuns, dramas, kortverhale en romans is alles leesstof wat ons lewens verryk.
Tekenkuns: Hierdie kunsvorm is seker een van die eerstes wat mens mee kennis maak as kleuter. Dit vorm die basis vir baie ander kunsvorms en kan insluit teken met kryte, pastelle, potlode en penne. Hierby kom ook deesdae die tekenwerk op rekenaars deur die gebruik van sagteware programme. Weefkuns: Die weefkuns is 'n baie ou kunsvorm, maar met die meganisering van groot masjiene wat weefwerk in baie korter tye kan skep, het dié kunsvorm 'n groter rol begin speel in bv. die maak van matte en die weef van materiaal. 'n Anderse soort weefwerk is die werk wat nog met die hand gedoen word vir die vorm van mandjies ens. Daar is rottangwerk, grasweef of die weef van ander artikels met natuurlike materiale ter sprake.

Groter weergawe	Blommerangskikkings, voedsel-garnering en geleentheidskoeke: Blommerangskikkings, hetsy met vars of gedroogde blomme, asook die maak van potpourri en die droog van blomme en geparste blomme, is deel van hierdie kunsvorm. Die versiering en afronding van 'n gereg en die versier van verjaardag-, doop- of troukoeke is alles heerlike kunsvorms wat bedryf kan word en sommer so in die kombuis.


Hekel-, Brei en Knoopwerk: Hekelwerk was 'n kunsvorm wat baie gewild was by ons ouma's en oumagrootjies. Deesdae word dit minder gesien, waarskynlik omdat 'n mens vernuftig moet wees om dit aan te leer. Dit bly egter 'n pragtige kunsvorm. Breiwerk is nog baie aan die orde van die dag en mode-ontwerpers kies dikwels nog breiwerk om weer die oog te vang met 'n nuwe gewaad. Breiwerk word ook met industriële masjiene geskep en baie algemeen gebruik vir byvoorbeeld truie, ens. Knoopwerk kom in verskeie groepe voor, maar die bekendste is waarskynlik matknoopwerk en deurstik-knoopwerk, soos danella-werk en macramé.
Uitvoerende kunste: Hierby ingesluit is teater en straat- en mark-optredes soos mimiek, sang, dans en toertjies uitvoer.	Groter weergawe
Fotografie en videografie: Hierdie kunsvorms was aanvanklik net vir kundiges en persone wat die duur apparaat kon bekostig. Met die koms van digitale kameras, het fotografie meer toeganklik geword vir die algemene publiek en is die mark en Internet deesdae oorspoel met pragtige foto's en video's wat deur Jan Alleman afgeneem is.

Groter weergawe

Digitale kuns:

Hierdie kunsvorm het ontstaan met die koms van die rekenaar en word al hoe meer bedryf, omdat persoonlike rekenaars al hoe meer gebruikersvriendelike sagteware en programme kan verwerk. Ou bekendes soos skilderwerk, tekenkuns en ontwerp baat almal hierby, maar nuwe kunsvorms ontstaan ook wat spesifiek gemik is vir vertoon en gebruik op die rekenaar en die Internet.


Digitale kuns word veral ontwikkel in rekenaarspeletjies, advertensies en die skep van webtuistes. Dit word ook gebruik in films en stukkies video, om bv. kunsmatige agtergrond of deesdae selfs karakters te skep. Dit het so gevorder dat dit selfs vir vollengte films aangewend word.

Nog bekende kunsvorms is die volgende: Die maak van kerse, batik, metaalwerk, wamakery, houtspeelgoed maak, collage, decoupage, mosaiek-of teëlwerk, brandskilderwerk, glasblaas en glastekenwerk, houtbrandwerk, knoop en doop, koperwerk, handgemaakte papierkuns en plakboekkuns wat tot onlangs toe nog baie gewild was. Minder bekende kunsvorms is kunsvlieg, yssneewerk en vuurwerkvertonings	Groter weergawe

Om al die kunsvorme te noem is 'n saak van onmoontlikheid. Daar is die mooi, die lelike, die gewone en die unieke. Kuns bly egter 'n groot deel van ons lewens. Of dit nou oor die kleur van ons voertuig gaan, die plakker op die koffiehouer of die koekoekhorlosie in die sitkamer. Laat die woord van Christus ryklik in julle woon in alle wysheid. Leer en vermaan mekaar met psalms en lofsange en geestelike liedere, en sing in julle hart met dankbaarheid tot eer van die Here. (Kolossense 3:16)

Kunstenaarslys

Artists list